Kısaca
- Halka açık yerde köpek tasmayla, kontrol altında gezdirilir.
- Köpeğin pasaportu yanında bulundurulur; köpek mikroçiple kayıtlı olmalıdır.
- Dışkı toplanır.
- Ağızlık her köpek için zorunlu değildir; tehlike arz eden ırklarda ağızlık, tasma ve kayıt belgesi zorunludur.
- Isırma olursa aynı gün il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirilir.
Tasma ve kontrol
Sahipli köpeğin halka açık yerde nasıl gezdirileceğini Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği düzenler. Kural tek cümledir: köpek tasmayla kontrol altında dolaştırılır, pasaportu yanında bulundurulur, dışkısı temizlenir. Kaynak: Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği, Yön. md. 10/1-f
“Halka açık yerlerde sahipli köpeklerini tasma ile kontrol altında dolaştırmak, hayvanın pasaportunu yanında bulundurmak ve hayvanının dışkılarını temizlemek.”
Kuduz Yönetmeliği de aynı şeyi söyler: köpek, tasma ya da kayış gibi sınırlayıcı bir önlem olmadan dolaştırılamaz. Kaynak: Kuduz Yönetmeliği, Kuduz Yön. md. 10/1-c Uzatmalı tasma kullanıyorsan kalabalık yerde kısa tut. Pratikte “kontrol altında”, köpeğin sana bağlı olması ve onu yönlendirebilmen demektir.
Pasaport ve mikroçip
Köpeğin resmi belgesi Ev Hayvanı Pasaportudur; veteriner hekim aşıları bu belgeye işler. Gezintide pasaport yanında olmalıdır. Kaynak: Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği, Yön. md. 10/1-f
Kedi ve köpek sahipleri hayvanlarını dijital kimliklendirmeyle (mikroçip) kayda aldırmak zorundadır. Kaynak: 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, 5199 md. 4/1-k Kanundaki son tarih 31 Aralık 2025'ti Kaynak: 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, 5199 geç. md. 4; süre yeniden uzatılmadı (Kasım 2026 itibarıyla). Kayıt yaptırılmayan her hayvan için ayrı idari para cezası uygulanır. Kaynak: 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, 5199 md. 28/1-a
Dışkı
Dışkıyı toplamak bir nezaket değil, yönetmelikteki bir yükümlülüktür. Kaynak: Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği, Yön. md. 10/1-f Gezintiye çıkarken torba almayı alışkanlık haline getir.
Köpeğe ağızlık takmak zorunlu mu?
Her köpek için genel bir ağızlık zorunluluğu yoktur. Yönetmelikteki gezdirme kuralı tasma, pasaport ve dışkıdan söz eder; ağızlıktan söz etmez. Kaynak: Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği, Yön. md. 10/1-f
Ağızlık, tehlike arz eden ırklar ve melezleri için zorunludur. Bu köpekler kayıt belgesiz, ağızlıksız ve tasmasız dolaştırılamaz; kalabalık yerlere, çocuk oyun alanlarına ve parklara sokulamaz. Kaynak: 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, 5199 geç. md. 3 Listenin tamamını ve kuralları yasaklı köpek ırkları rehberinde bulabilirsin.
Rottweiler, Cane Corso, Doberman, Kangal ya da Alman Çoban Köpeği bu listede değildir. Yine de il hayvanları koruma kurulunun kararlarına ve gittiğin yerin kurallarına uyman gerekir. Kaynak: Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği, Yön. md. 10/1-b
Ağızlıksız ya da tasmasız gezdirmenin cezası
Listede olmayan bir köpek için ağızlık cezası yoktur, çünkü ağızlık zorunluluğu yalnız tehlike arz eden ırklar içindir.
Tehlike arz eden ırklarda köpeği kayıt belgesiz, ağızlıksız ya da tasmasız gezdirmenin ve bu köpekleri kalabalık yerlere ya da parklara sokmanın karşılığı idari para cezasıdır; ihlal tekrarlanırsa cezanın yanında hayvana el konulur. Kaynak: 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, 5199 geç. md. 3
İdari para cezaları her takvim yılı başında yeniden değerleme oranıyla artırılır (5326 sayılı Kabahatler Kanunu md. 17/7). Resmi bir 2026 tablosunu doğrulayamadığımız için bu sayfaya tahmini bir rakam yazmıyoruz; güncel tutarı il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğünden öğrenebilirsin.
Park, AVM, plaj: yerel kurallar
Yönetmelik; çocuk oyun ve park alanları, alışveriş merkezleri, plajlar ve gıda işletmelerinde, ayrıca oturduğun binada ilgili mevzuata ve kurallara uymanı ister Kaynak: Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği, Yön. md. 10/1-ğ; il hayvanları koruma kurulunun kararları da bağlayıcıdır. Kaynak: Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği, Yön. md. 10/1-b Gitmeden önce belediyenin ya da işletmenin kuralına bak. Tehlike arz eden ırklar için park ve çocuk oyun alanı yasağı ise ülke çapındadır. Kaynak: 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, 5199 geç. md. 3
Isırma olursa ne yapılır?
Köpeğin başka bir hayvanı ya da bir insanı ısırdıysa ya da ısırıldıysa, olayı aynı gün il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirmen gerekir. Isırılan bir insansa en yakın sağlık kuruluşuna da haber verilir. Kaynak: Kuduz Yönetmeliği, Kuduz Yön. md. 10/1-ç Isırılan kişi vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmalıdır.
“Tüm hayvan sahipleri hayvanlarının diğer hayvanlar ile ısırma veya ısırılma ile sonuçlanan temaslarını ya da böyle bir ihtimali düşündüren durumları aynı gün içinde il ve ilçe müdürlüklerine bildirmekle yükümlüdür.”
Bildirimden sonra resmi veteriner hekim köpeği gözlem (müşahede) altına alır: ısıran köpek aşılı olsa bile 10 gün Kaynak: Kuduz Yönetmeliği, Kuduz Yön. md. 12/1-e, ısırılan köpek aşılı olup olmadığına bakılmaksızın 6 ay gözlemde tutulur. Kaynak: Kuduz Yönetmeliği, Kuduz Yön. md. 12/1-g Kuduz aşısını güncel tutmak yine de zorunludur; ne zaman yapılacağını köpek aşı takvimi rehberinde anlattık.
Köpeğini başkası gezdiriyorsa
Kuduz Yönetmeliği'ndeki “hayvan sahibi veya bakıcı” tanımı, hayvanın bakımını ücretli ya da ücretsiz üstlenen kişiyi de kapsar Kaynak: Kuduz Yönetmeliği, Kuduz Yön. md. 4/1-e; tasma ve aynı gün ısırma bildirimi kuralları bu yüzden köpeğini gezdiren kişiyi de ilgilendirir. Sorumluluk ise sende de kalır: gezdiricinden köpeği tasmalı gezdirmesini, yanında dışkı torbası bulundurmasını ve ısırma olursa sana hemen haber vermesini iste.
Ücretli köpek gezdiriciliği için ulusal bir ruhsat, aynı anda gezdirilebilecek köpek sayısına sınır ya da zorunlu sigorta getiren bir düzenleme bulamadık (Kasım 2026 itibarıyla). Mevzuattaki çalışma izni, üretim, satış, barınma ve eğitim gibi sabit iş yerleri içindir Kaynak: Ev Hayvanlarının Üretim, Satış, Barınma ve Eğitim Yerleri Hakkında Yönetmelik, İş yeri Yön. md. 4/1-j; köpeği kendi yerinde konaklatan (pansiyon) ya da eğiten biri o yer için izne tabidir.
BizimPati'de tehlike arz eden ırklar için yürüyüş, sahibin beyanı tamamlanmadan planlanamaz; gezdirici yürüyüşü başlatırken ağızlık ve belge kontrolünü onaylar. Gezdiricilerin nasıl onaylandığını ve yürüyüşte hangi kanıtların tutulduğunu güven ve güvenlik sayfasında bulabilirsin.
Kaynaklar
- Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği (Resmî Gazete 13.12.2024, sayı 32751)
- Kuduz Hastalığından Korunma ve Kuduz Hastalığı ile Mücadele Yönetmeliği (Resmî Gazete 18.01.2012, sayı 28177)
- 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu (güncel metin)
- Tarım ve Orman Bakanlığı, Tehlike Arz Eden Hayvanlara İlişkin Genelge 2021/48 (07.12.2021)
- Ev Hayvanlarının Üretim, Satış, Barınma ve Eğitim Yerleri Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 08.10.2011, sayı 28078; 2022'de değişik)
Kısaltmalar: md. = madde, geç. md. = geçici madde, 10/1-f = 10. maddenin 1. fıkrasının (f) bendi; Yön. = sayfada adı geçen yönetmelik (yukarıda tam adıyla).
Köpeğini güvendiğin biri gezdirsin
BizimPati'de her gezdiricinin belgeleri incelenir; yürüyüşü canlı rotadan izler, teslimi sen onaylarsın.
Uygulamayı indir