Köpekler için hangi aşı zorunlu?

Mevzuatta adı ve takvimiyle zorunlu tutulan aşı kuduzdur: üç aydan büyük köpekler yılda bir kez aşılanır (Kuduz Yönetmeliği md. 9/1-a). Uygulama Yönetmeliği ayrıca sahibe gerekli aşıları veteriner hekime yaptırma yükümlülüğü verir (md. 10/1-c).

Kuduz aşısı kaç yıl geçerli?

Türkiye'de kuduz aşısı yılda bir tekrarlanır; üretici farklı bir süre belirtmedikçe kural budur (Kuduz Yönetmeliği md. 9/1-a).

Yavru köpek ilk aşısını ne zaman olur?

WSAVA temel aşıların ilk dozunu 6–8 haftalıkken önerir; sonra yavru 16 haftalık ya da daha büyük olana kadar 2–4 haftada bir doz yapılır ve yaklaşık 6 aylıkken bir tekrar dozu gelir. Kuduz aşısı üç aylığı geçince yapılır. Kesin takvimi veteriner hekimin belirler.

Türkiye'de “karma” denen aşı, genellikle gençlik hastalığı (distemper), adenovirüs ve parvovirüs gibi temel aşıları bir arada içerir; içeriği üründen ürüne değişir.

Köpeğe ne sıklıkla iç parazit ilacı verilir?

Riski belirlenemeyen yetişkin köpekte yılda en az 4 kez önerilir; yavruda 2 haftalıkken başlanır ve sütten kesildikten 2 hafta sonrasına kadar 2 haftada bir verilir (ESCCAP). Köpeğin yaşam koşuluna göre sıklığı veteriner hekim belirler.

Köpek ve yavru köpek aşı takvimi: kuduz, karma

Önce şunu bil: Köpeğinin aşı ve parazit takvimini veteriner hekimin belirler. Bu sayfa, takvimin neye dayandığını anlaman için resmi kuralı ve uluslararası kılavuzları özetler.

Kısaca

Mevzuatta adı ve takvimiyle zorunlu tutulan aşı kuduzdur: üç aydan büyük köpeğe yılda bir.
İlk kuduz aşısından sonraki rapel (pekiştirme) dozu, üretici aksini belirtmedikçe 21 gün sonra yapılır.
Uluslararası kılavuza göre temel aşılar gençlik hastalığı, adenovirüs ve parvovirüs aşılarıdır (Türkiye'de çoğu zaman “karma aşı” içinde).
Yavru aşıları 6–8 haftalıkken başlar, son doz 16 haftalık ya da daha büyükken yapılır; yaklaşık 6 aylıkken bir tekrar dozu önerilir.
Riski bilinmeyen yetişkin köpeğe yılda en az 4 kez iç parazit tedavisi önerilir.

Köpek kuduz aşısı: zorunlu, yılda bir

Üç aydan büyük köpek ve kedilerin sahipleri, hayvanlarını yılda bir kez kuduza karşı aşılatmak zorundadır. Kaynak: Kuduz Yönetmeliği, Kuduz Yön. md. 9/1-a

“İlk aşı uygulamasından sonra yapılacak rapel aşısı üretici firma aksini belirtmemiş ise yirmi bir gün sonra yapılır. Devam eden yıllarda ise üretici tarafından farklı bir süre belirtilmedikçe yılda bir kere aşı tekrarlanır.”

Kuduz Yönetmeliği, md. 9/1-a

Veteriner hekim aşıyı köpeğin Ev Hayvanı Pasaportuna işler. Uygulama Yönetmeliği ayrıca sahibe, hayvanının gerekli aşılarını ve tedavilerini veteriner hekime yaptırma yükümlülüğü verir. Kaynak: Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği, Yön. md. 10/1-c

Dünya Küçük Hayvan Veteriner Hekimleri Birliği'nin (WSAVA) aşılama kılavuzu da kuduzun görüldüğü ülkelerde kuduz aşısını temel aşı sayar ve yerel mevzuata uyulmasını söyler; Türkiye'de bu, yılda bir aşı demektir. Kaynak: WSAVA aşılama kılavuzu, WSAVA 2024

Temel aşılar: karma aşının içindekiler

WSAVA kılavuzuna göre her köpeğe önerilen temel aşılar şunlardır: Kaynak: WSAVA aşılama kılavuzu, WSAVA 2024

Gençlik hastalığı (distemper, CDV)
Adenovirüs (bulaşıcı karaciğer iltihabı, CAV)
Parvovirüs (CPV-2)

Kılavuz, leptospirozun endemik olduğu, etken serogrupların bilindiği ve uygun aşının bulunduğu yerlerde leptospiroz aşısını da temel sayar. Diğer aşılar (örneğin parainfluenza ya da bordetella) köpeğin yaşam koşuluna göre veteriner hekimle birlikte seçilir.

Yavru köpek aşı takvimi

WSAVA'nın yavru köpek için önerdiği çerçeve ve Türkiye'deki kuduz kuralı bir arada: Kaynak: WSAVA aşılama kılavuzu, WSAVA 2024 Kaynak: Kuduz Yönetmeliği, Kuduz Yön. md. 9/1-a

Yavru köpek aşı takvimi (kesin haftaları veteriner hekim belirler)
Ne zaman	Ne yapılır	Dayanak
6–8 haftalık	Temel aşıların (gençlik hastalığı, adenovirüs, parvovirüs) ilk dozu	WSAVA 2024
Sonra 2–4 haftada bir	Temel aşı dozları, yavru 16 haftalık ya da daha büyük olana kadar	WSAVA 2024
Üç aylığı geçince	Kuduz aşısı (zorunlu)	Kuduz Yönetmeliği md. 9/1-a
İlk kuduz aşısından 21 gün sonra	Kuduz rapeli (üretici aksini belirtmedikçe)	Kuduz Yönetmeliği md. 9/1-a
Yaklaşık 26 haftalık (6 aylık)	Temel aşıların tekrar dozu	WSAVA 2024
Sonra her yıl	Kuduz aşısı	Kuduz Yönetmeliği md. 9/1-a

Aşıları tamamlanmamış yavruyu kalabalık yerlere çıkarmadan önce veteriner hekimine danış.

Yetişkin köpek

Kuduz aşısı her yıl tekrarlanır. Kılavuz, canlı (zayıflatılmış) temel aşıların yetişkin köpekte üç yılda birden sık yapılmamasını önerir; temel olmayan aşıların koruması ise genellikle bir yıl kadar sürer. Kaynak: WSAVA aşılama kılavuzu, WSAVA 2024 Hangi aşının ne zaman tekrarlanacağını veteriner hekim, kullanılan ürünün etiketine göre belirler.

İç parazit (solucan) takvimi

Avrupa Evcil Hayvan Parazitleri Bilimsel Danışma Kurulu'nun (ESCCAP) önerisi: Kaynak: ESCCAP solucan kontrolü kılavuzu, ESCCAP GL1

Yavru: ilk tedavi 2 haftalıkken; sonra sütten kesildikten 2 hafta sonrasına kadar 2 haftada bir. Risk sürüyorsa (örneğin yavru oyun grupları) 6 aylığa kadar ayda bir; değilse sıklığı veteriner hekim belirler.
Riski belirlenemeyen yetişkin: yılda en az 4 kez tedavi ya da dışkı muayenesi; kılavuza göre bu köpekte yılda 1–3 tedavi yeterli korumayı sağlamaz.
Riske göre: yalnız evde yaşayan köpekte sıklık daha düşük olabilir; çiğ et yiyen, avlanan ya da serbest dolaşan köpekte ayda bire kadar çıkabilir. Sıklığı veteriner hekim belirler.

Dış parazit (pire, kene) ürünlerinin ne sıklıkla tekrarlanacağı ürünün etiketinde yazar.

Takvimi takip etmek

Resmi kayıt Ev Hayvanı Pasaportu ve Bakanlık sistemidir. BizimPati'nin sağlık defteri resmi kayıt değildir; aşı ve parazit kayıtlarını tek yerde tutmana, yaklaşan tarihler için hatırlatma almana ve istersen kaydı veteriner hekiminle paylaşmana yarar. Uygulamadaki kuduz aşısı kartında “Zorunlu” etiketi görünür.

BizimPati sağlık defterinin Karne sekmesi: kuduz aşısı “Zorunlu” etiketiyle, sonraki tarihler ve veteriner onay işaretleri. — Sağlık defterinin Karne sekmesi: kuduz aşısı “Zorunlu” olarak işaretli, sonraki tarihler görünür.

Veteriner hekimlerin bu kayıtla nasıl çalıştığını veteriner hekimler sayfasında anlattık.

Kaynaklar

Kısaltmalar: md. = madde, geç. md. = geçici madde, 10/1-f = 10. maddenin 1. fıkrasının (f) bendi; Yön. = sayfada adı geçen yönetmelik (yukarıda tam adıyla).

Aşı takvimini sağlık defterinde tut

Aşı ve parazit kayıtların tek yerde dursun, yaklaşan tarihleri kaçırma; istersen veteriner hekiminle paylaş.

Sağlık defterini gör

Köpek aşı takvimi: zorunlu olan, önerilen